Học thêm là chủ đề được bàn luận nhiều ở các gia đình có con đang đi học. Bài này không khẳng định phải học thêm hay không, mà giúp bạn trả lời câu hỏi có nên đi học thêm dựa trên nhu cầu thật của bản thân: nhìn lại lợi ích, rủi ro và đưa ra một bộ câu hỏi để tự quyết định.
Tóm tắt nhanh
- Học thêm có ích khi bạn bị hổng kiến thức hoặc cần người hướng dẫn và nhắc kỷ luật.
- Rủi ro là tốn thời gian, tiền bạc và dễ phụ thuộc vào người giảng.
- Mô hình cân bằng: học thêm một đến hai môn yếu nhất, các môn còn lại tự học.
- Luôn kiểm tra quy định hiện hành về dạy thêm, học thêm của ngành giáo dục.
Bối cảnh học thêm hiện nay
Học thêm khá phổ biến ở các cấp học, nhất là giai đoạn cuối cấp. Quy định về dạy thêm, học thêm trong nhà trường và ngoài nhà trường có thể thay đổi theo từng thời kỳ, vì vậy hãy tham khảo văn bản hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hướng dẫn của địa phương, trường học.
Lợi ích khi học thêm
Có người hướng dẫn trực tiếp
Một người thầy giỏi có thể giúp bạn hiểu nhanh một phần khó và chỉ ra lỗi sai mà tự học khó phát hiện.
Có nhịp độ và kỷ luật
Có buổi học, có bài tập và người chấm sẽ giúp bạn duy trì thói quen, nhất là khi bạn khó tự giữ kỷ luật.
Có môi trường học cùng bạn
Học cùng những bạn có cùng mục tiêu có thể tạo động lực.
Rủi ro và hạn chế
Tốn tiền nhưng chưa chắc hiệu quả
Chi phí là có thật, trong khi hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng lớp và việc bạn có tự ôn lại hay không.
Tốn thời gian di chuyển và quá tải lịch
Mỗi buổi đi và về mất thời gian, và nhiều buổi liên tiếp dễ khiến bạn không còn thời gian tự học và nghỉ ngơi.
Thói quen thụ động
Quen được giảng sẵn có thể làm bạn kém chủ động tự đọc và tự giải quyết vấn đề, điều rất cần ở bậc đại học.
Bộ 4 câu hỏi giúp quyết định
| Câu hỏi | Nếu trả lời "Có" | Nếu trả lời "Không" |
|---|---|---|
| Mình bị hổng kiến thức ở môn này? | Cân nhắc học thêm để lấp lỗ hổng | Tự học có thể đủ |
| Mình tự học và giữ kỷ luật được? | Ưu tiên tự học | Học thêm có thể giúp giữ nhịp |
| Lịch của mình còn thời gian trống? | Có chỗ cho một lớp học thêm | Đừng nhồi thêm, tránh quá tải |
| Kỳ thi gần, dưới 6 tháng? | Học thêm có thể giúp tăng tốc | Có thể từ từ tự học |
Nếu bạn trả lời "có" cho hai câu đầu (hổng kiến thức và khó tự giữ kỷ luật) thì học thêm thường đáng cân nhắc hơn; nếu bạn tự học tốt và ít hổng thì không nhất thiết.
Mô hình kết hợp
Nhiều bạn chọn học thêm một hoặc hai môn yếu nhất, các môn còn lại tự học. Cách này giảm chi phí, giữ thời gian tự học và vẫn có người hướng dẫn ở chỗ cần nhất. Sau mỗi buổi học thêm, hãy dành 20–30 phút ôn lại và làm bài để kiến thức thật sự thành của mình.
Nếu chọn tự học, bạn cần gì?
- Kế hoạch theo tuần: chia mục tiêu thành việc cụ thể, xem bài cách lập thời khóa biểu học tập hiệu quả.
- Tài liệu tin cậy: sách giáo khoa, một cuốn nâng cao và nguồn trực tuyến uy tín.
- Người để hỏi: giáo viên hoặc nhóm bạn để hỏi khi bí.
Áp dụng với Lịch Học
Dù chọn cách nào, bạn cũng cần thấy rõ tổng khối lượng trong tuần. Hãy xếp cả giờ học chính khóa và học thêm lên thời khóa biểu để xem còn khoảng trống tự học không. Học sinh xem thêm trang dành cho học sinh hoặc đăng ký miễn phí.
Xem thêm: Ôn thi vào lớp 10: lộ trình 6 tháng cho học sinh lớp 9.
Câu hỏi thường gặp
Học thêm có giúp tăng điểm chắc chắn không?
Không. Hiệu quả phụ thuộc vào chất lượng lớp học, mức độ bạn tham gia và việc ôn lại sau buổi học.
Bao nhiêu buổi học thêm mỗi tuần là hợp lý?
Không có con số chung. Hãy đảm bảo vẫn còn thời gian tự học và ngủ đủ; nhiều bạn thấy 2–3 buổi mỗi tuần là mức vừa phải.
Phụ huynh nên làm gì khi con muốn nghỉ học thêm?
Hãy lắng nghe lý do và cùng xem lại kết quả cũng như lịch của con. Có thể thử giảm số buổi trước khi nghỉ hẳn.
Kết luận
Học thêm hay tự học đều có thể hiệu quả, quan trọng là chọn cách phù hợp với tình hình của bạn. Hãy trả lời bốn câu hỏi ở trên một cách thẳng thắn và thử nghiệm trong một học kỳ trước khi quyết định lâu dài.